Raport o wartości i stanie przyrody Lasu Bielańskiego

3. Rys historyczny

Od 1526 r. Las stanowił własność i teren polowań królewskich. W 1639 r. osiedlono tu kamedułów. Puszczańskie ostępy miały odgradzać od świata ich pustelnię, jednak stopniowo klasztor rozrastał się kosztem leśnego otoczenia, zaludniała się też okolica. W XIX wieku Las Bielański był już terenem podmiejskiego wypoczynku mieszkańców Warszawy, szczególnie licznie odwiedzanym podczas odpustów w Boże Ciało i Zielone Święta. Po Powstaniu Listopadowym, do I Wojny Światowej, Las był w użytkowaniu stacjonujących tu wojsk rosyjskich, co – mimo znacznych zniszczeń przyrody – chroniło główną jego część przed wycięciem. W międzyczasie (1864) zamknięto klasztor, przeprowadzono też przez Las istniejący obecnie kolektor ściekowy. W 1907 teren wojskowy Lasu miał powierzchnię 136,64 ha i było na nim 30479 „starych” dębów. W 1918 w dawnym klasztorze założono męskie gimnazjum księży Marianów. W 1931 przydzielono 67 ha ówczesnemu Centralnemu Instytutowi Wychowania Fizycznego (jest to obecnie teren AWF). W tamtym okresie Las pozostawał praktycznie bez opieki i był bardzo zdewastowany, już od czasu stacjonowania carskich wojsk. W 1934 Las Bielański przejęły władze miejskie m.in. na skutek presji środowiska warszawskich przyrodników – ukazały się broszurki o jego przyrodzie i apele o ochronę. Doprowadzono też wtedy komunikację miejską. W okresie 1939-1944 Las Bielański został silnie uszkodzony przez działania wojenne, wycięto też wiele drzew na opał.

Highslide JS Zielone Świątki w 1874 r., rys. M. E. Andriolli

Po 1945 r. Las przekazano pod opiekę MPRO (Obwód Leśny Bielany i Młociny) – przeprowadzono wtedy zalesienia i podsadzenia. W latach 1960. utworzony został na terenie Lasu Park Kultury, co spowodowało masowy napływ publiczności. Po utworzeniu w 1973 r. rezerwatu kolidujący z tą funkcją Park Kultury był stopniowo likwidowany, do początku lat 1980. W tamtym okresie na obrzeżu Lasu powstała Wisłostrada i kompleks osiedli, a na początku lat 1990. nastąpił intensywny rozrost Akademii Teologii Katolickiej (obecnie Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego). Wysechł też Potok Bielański, po zabudowaniu terenów jego zasilania. Wszystko to pogorszyło znacznie warunki przyrodnicze Lasu, głównie przez przesuszenie gleby, intensyfikację napływu i przepływu ludzi, ruch samochodów. Od roku 1998 Las został przejęty w administrację Zarządu Oczyszczania Miasta¹).

¹) Obecnie Lasem Bielańskim zarządza powstała w 2007 roku jednostka budżetowa Lasy Miejskie – Warszawa.

Copyright © Uroczysko Las Bielański w Warszawie, Warszawa 2008-2009
Wszelkie prawa zastrzeżone - All Rights Reserved
Data uruchomienia strony: 22 marca 2008 roku.